Piąty tom serii „Biologia – Pięćdziesiątka przed maturą!” to zbiór 50 autorskich, przekrojowych zadań maturalnych, przygotowanych ściśle według aktualnych standardów Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Dlaczego tylko 50 zadań?

Bo liczy się jakość, nie ilość. Każde zadanie jest rozbudowane i zawiera liczne podpunkty odnoszące się do jednego tekstu źródłowego, rysunku lub wykresu. W praktyce oznacza to ponad 2,5 razy więcej problemów maturalnych, z jakimi musi zmierzyć się zdający.

Probiotyki są niezawodne przy dolegliwościach jelitowych - przyjmowane od wieków w wielu różnych formach, znajdują miejsce w diecie większości ludzi na świecie. Słyszymy o nich głównie wtedy, gdy przyjmujemy antybiotyk, a nasz organizm potrzebuje odnowienia mikroflory jelitowej.

Extractum Spissum czyli wyciąg gęsty

Terapia

• Współczesna ekwiwalencja talasoterapii, czyli stosowanie roztworów wody morskiej w wybranych schorzeniach układu oddechowego. dr Wojciech Łuszczyna

Fitoterapia

• Rośliny estrogenne dla kobiet. Sebastian Such, Beata Kludacz, dr Paweł Siudem
• Naturalne sposoby na problemy z gardłem – zioła w praktyce. mgr farm. Mateusz Jabłoński

Farmakoterapia

• Rola farmaceuty w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). mgr Beata Rychlewska-Kłaput

Epidemiologia

• Jak ospa zwalczała epidemię biurokracji... Epidemia ospy prawdziwej – Wrocław 1963 dr Wojciech Łuszczyna

Terminologia medyczna

• Nazwiska w łacińskich nazwach roślin. dr n. hum. Beata Olędzka

Farmakoterapia

• Zastosowanie glikokortykosteroidów oraz cholinolityków wziewnych w leczeniu przewlekłych chorób układu oddechowego dr n. med. Anna Citko

• Leczenie nadciśnienia tętniczego w podstawowej opiece zdrowotnej w świetle wytycznych ESC z 2024 r. dr n. med., mgr zdr. publ. Jan W. Pęksa

Suplementacja

• Suplementacja żelaza w ciąży Antoine Dejaeger, dr Paweł Siudem

Fitoterapia

• Skuteczność berberyny w wybranych chorobach metabolicznych dr n. farm. Wiesława Lewgowd, prof. dr hab. n. farm Andrzej Stańczak

Terminologia medyczna

• Influenza jako wpływ języka włoskiego na łacińskie nazwy chorób dr n. hum. Beata Olędzka

Każdego roku w Polsce amputuje się ponad 11 tysięcy kończyn dolnych, a 76% tych zabiegów stanowią amputacje wysokie wykonywane najczęściej w trybie nagłym, gdyż prawidłowe leczenie zachowawcze nie zostało wdrożone na czas. Aż co czwarty diabetyk będzie w swoim życiu miał niebezpieczne owrzodzenie stopy, część z nich straci przez to kończyny, a niektórzy nawet życie. Ponieważ liczba chorych na cukrzycę w Polsce dawno przekroczyła 3 miliony i stale rośnie, a leczenie stopy cukrzycowej nie jest rozwiązane systemowo, należy poważnie obawiać się dalszego pogarszania tej, już teraz złej sytuacji. W odpowiedzi na ten rosnący problem zdrowotny i społeczny, Polskie Towarzystwo Leczenia Ran już po raz czwarty organizuje akcję edukacyjno-profilaktyczną „Światowy Tydzień Świadomości Stopy Cukrzycowej”, która odbędzie się w dniach 17-22 listopada 2025r.

Badania będą prowadzone w całej Polsce w kilkudziesięciu gabinetach lekarskich, pielęgniarskich i podologicznych. Skierowane są do wszystkich pacjentów z rozpoznaną cukrzycą, niezależnie od jej typu, z wyłączeniem osób aktualnie leczonych z powodu ran stopy cukrzycowej. Celem jest profilaktyka i stwierdzenie pierwszych symptomów możliwych powikłań.  Badanie stóp potrwa zaledwie 10 minut. Obejmuje ocenę czucia dotyku, ocenę tętna na tętnicach stopy i zebranie krótkiego wywiadu. Na tej podstawie badający określi na jak wysokie ryzyko powstania owrzodzeń narażony jest konkretny chory oraz przeprowadzi krótką rozmowę edukacyjną z elementami instruktażu. To dla pacjenta szansa, by dowiedzieć się, w jakiej grupie ryzyka się znajduje, zrozumieć, jak ma pielęgnować stopy i kiedy szukać pomocy.

Pełna lista ośrodków biorących udział w akcji wraz z informacją o zapisach znajduje się na stronie internetowej: https://ptlr.org/swiatowy-tydzien-swiadomosci-stopy-cukrzycowej-2025/#placowki

Zapisy odbywają się bezpośrednio w placówkach – najczęściej telefonicznie. Udział w badaniu jest bezpłatny. Placówki samodzielnie określają dni i godziny przyjęć oraz limit pacjentów, których są w stanie przebadać w ramach akcji.

 PL Ten słownik odpowiada potrzebie chwili, gdy w Polsce praktykuje wielu lekarzy, dla których język ukraiński lub rosyjski są językami matczynymi. Równoczesne zestawienie terminologii ukraińskiej i rosyjskiej z polską i angielską pozwoli na weryfikację używanego mianownictwa medycznego w rozmowie z pacjentem oraz w dokumentacji medycznej, a także w korzystaniu z coraz powszechniejszych publikacji naukowych w języku angielskim. To unikalne na polskim rynku opracowanie zostało przygotowane przez lekarzy specjalistów położnictwa i ginekologii, wieloletnich praktyków w leczeniu szpitalnym
i ambulatoryjnym.

Extractum Spissum czyli wyciąg gęsty

Farmakoterapia

Naturalne wsparcie w łagodzeniu objawów kaszlu w praktyce lekarskiej i farmaceutycznej. dr Wojciech Łuszczyna

Profilaktyka

Probiotyki – między nauką a marketingiem. Znaczenie szczepów bakterii w praktyce klinicznej. dr n. farm. Oleg Burdzenia

Fitoterapia

Zastosowanie preparatów roślinnych w leczeniu chorych na dnę moczanową. prof. dr hab. med. Eugeniusz Józef Kucharz

Rośliny o działaniu wspomagającym profilaktykę i leczenie cukrzycy. dr Natalia Dobros

Zastosowanie owsa (Avena sativa L.) w medycynie i kosmetologii. dr n. farm. Agnieszka Zielińska

Terminologia medyczna

Herosi i archanioły w łacińskich nazwach roślin. dr n. hum. Beata Olędzka

Extractum Spissum czyli wyciąg gęsty

Farmakoterapia

• Stosowanie polisacharydów w uszkodzeniach wątroby w przebiegu zespołu metabolicznego dr Wojciech Łuszczyna
• Postacie farmaceutyczne minoksydylu w terapii łysienia lek. Jakub Młoźniak, mgr farm. Patrycja Słomczyńska, dr hab. n. farm. Katarzyna Paradowska
• Przyczyny bólu brzucha i dolegliwości żołądkowo-jelitowych oraz dostępność farmakoterapii prof. zw. dr hab. n. farm Andrzej Stańczak
• Problem zafałszowań suplementów związanych z zaburzeniami erekcji Sebastian Such, Beata Kludacz, Paweł Siudem

Fitoterapia

• Zioła o działaniu adaptogennym i wspomagającym działanie układu nerwowego dr n. farm. Agnieszka Zielińska

Terminologia medyczna

• O czym mówią łacińskie nazwy roślin dr n. hum. Beata Olędzka

Case study

• Złamanie żuchwy jako jeden z pierwszych objawów klinicznych szpiczaka mnogiego u 60-letniego mężczyzny – opis  przypadku. dr n. med. Anna Citko

Fitoterapia

• Karczoch zwyczajny i ostropest plamisty – rośliny obniżające poziom cholesterolu i wspomagające pracę wątroby. dr Natalia Dobros
• Palma sabalowa: przegląd właściwości i znaczenie w fitoterapii. dr n. farm. Agata Król

Profilaktyka

• Kwas masłowy i maślan – znaczenie biologiczne i zastosowania terapeutyczne. dr n. farm. Agnieszka Zielińska
• Wzmacnianie odporności – jak zrobić to naturalnie? mgr farm. Mateusz Jabłoński
• Zmiany histologiczne w błonie śluzowej gardła: użytkownicy e-papierosów vs. osoby niepalące. lek. Jan Drugacz, lek. Bartek Bobrowski, lek. Filip Kaziród

Terminologia medyczna

• Mumps – co to za nazwa? dr n. hum. Beata Olędzka

Extractum Spissum czyli wyciąg gęsty

Farmakoterapia

• Kaszel – pomijany objaw w alergicznym nieżycie nosa (ANN). lek. Wiktor Wyszyński
• Nowe kierunki terapii receptorowej. TRPM8 – receptor zimna w leczeniu chorób odbytu. dr Wojciech Łuszczyna

Suplementacja

• Suplementacja witaminy C ze źródeł naturalnych. Wiktoria Dziuba, dr Paweł Siudem

Profilaktyka

• Synergistyczne działanie składników roślinnych i mikroskładników odżywczych na funkcje układu odpornościowego człowieka. dr n. farm. Oleg Burdzenia
• Zalecenia dietetyczne dla pacjentów z cukrzycą typu 2 i stanem przedcukrzycowym 2025. mgr inż. Aleksandra Cichocka

Terminologia medyczna

• Greckie i łacińskie klasyczne nazwy roślin. dr n. hum. Beata Olędzka